گروه صنعتی تسکو، در راستای پاسخگویی به نیاز پروژههای صنعتی، ساختمانی و عمرانی کشور و با هدف توسعه راهکارهای نوین برای دسترسی ایمن به ارتفاع، از طریق واحد تحقیق و توسعه (R&D) خود اقدام به طراحی و توسعه سیستمی سبک، کاربردی و ایمن کرده است.
این مجموعه پس از حدود پنج سال فعالیت مستمر در زمینه تحقیق، طراحی، مهندسی، نمونهسازی و توسعه محصول، موفق به دستیابی به دانش فنی و تولید انبوه سیستم دسترسی به ارتفاع با بهرهگیری از اتصالات فولادی «زودبست» شده است.
این سیستم با هدف تسهیل عملیات نصب و برچیدن، بهبود بهرهوری اجرایی و پاسخگویی به نیازهای متنوع پروژههای صنعتی و عمرانی توسعه یافته است.
طراحی مهندسی اتصالات و اجزای این سیستم، امکان بررسی و بهکارگیری آن را در کاربردهای مختلف دسترسی موقت به ارتفاع فراهم میسازد.

سیستم دسترسی به ارتفاع زودبست چیست؟
سیستم زودبست، راهکاری مدولار برای ایجاد سازههای موقت دسترسی به ارتفاع در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی است که با بهرهگیری از اجزای فولادی و اتصالات اختصاصی، امکان ایجاد آرایشهای مختلف دسترسی و سکوهای کار را فراهم میکند.
در سیستمهای مدولار، اجزای سازهای بهصورت واحدهای قابلترکیب طراحی میشوند تا بتوان متناسب با شرایط هر پروژه، سازه موردنیاز را مونتاژ کرد، آرایش آن را تغییر داد و پس از پایان عملیات، اجزای آن را جمعآوری کرد.
فلسفه توسعه سیستم زودبست بر سه اصل اساسی استوار است:
- ایمنی: فراهمکردن امکان طراحی و اجرای سازههای دسترسی مطابق با الزامات فنی و ایمنی.
- سرعت و سهولت: تسهیل فرایند اتصال، مونتاژ و برچیدن اجزا.
- بهرهوری: استفاده مجدد از تجهیزات و کاهش عملیات غیرضروری در کارگاه.
عملکرد نهایی هر سازه دسترسی به عواملی مانند طراحی، ظرفیت باربری، شرایط تکیهگاهی، نحوه نصب و بازرسی صحیح آن وابسته است.

مزایای سیستم دسترسی به ارتفاع زودبست
طراحی مدولار و انعطافپذیری در اجرا
یکی از ویژگیهای مهم سیستم زودبست، رویکرد مدولار در طراحی و ترکیب اجزای سازهای است. این ویژگی امکان انتخاب آرایش مناسب برای پروژههایی با ارتفاع، هندسه و محدودیتهای اجرایی متفاوت را فراهم میسازد.
در محیطهای صنعتی که دسترسی به اطراف تجهیزات، خطوط لوله و سازههای فلزی دشوار است، قابلیت طراحی و اجرای آرایشهای متنوع میتواند مزیتی مهم محسوب شود.
سهولت نصب و برچیدن
در سیستمهای دسترسی موقت، زمان نصب و جمعآوری تجهیزات سهم قابلتوجهی از عملیات کارگاهی را به خود اختصاص میدهد.
اتصالات مهندسیشده زودبست با هدف سادهسازی فرایند مونتاژ و برچیدن طراحی و توسعه یافتهاند. کاهش تعداد عملیات اتصال و استفاده از روشهای نصب مشخص و تکرارپذیر میتواند به افزایش سرعت اجرا کمک کند.
بااینحال، میزان صرفهجویی زمانی باید بر اساس نتایج آزمونهای اجرایی و مقایسه با سیستمهای متداول تعیین شود.
وزن مناسب و سهولت جابهجایی
وزن اجزای سیستم دسترسی، یکی از عوامل مؤثر بر حملونقل، انبارداری و عملیات نصب است.
در فرایند توسعه زودبست، دستیابی به سیستمی سبک و کاربردی از اهداف اصلی طراحی بوده است. وزن واقعی اجزا، ظرفیت باربری و نسبت مقاومت به وزن باید بر اساس مشخصات فنی و نتایج آزمونهای محصول ارزیابی شوند.
قابلیت استفاده مجدد
سیستمهای دسترسی مدولار با هدف استفاده مکرر در پروژههای مختلف طراحی میشوند. قابلیت بازکردن، انتقال و نصب مجدد اجزا میتواند هزینههای تجهیز کارگاه را در پروژههای متوالی کاهش دهد.
برای بهرهبرداری ایمن، ضروری است قطعات پیش از هر بار استفاده از نظر تغییرشکل، خوردگی، ترکخوردگی، آسیبدیدگی اتصالات و سایر عیوب احتمالی بررسی شوند.
بهبود مدیریت تجهیزات در کارگاه
استانداردسازی ابعاد و اجزای سیستمهای مدولار میتواند به بهبود نظم در انبارداری، حملونقل و برنامهریزی عملیات نصب کمک کند.
همچنین استفاده از اجزای مشخص و قابلشناسایی، امکان کنترل موجودی تجهیزات و جایگزینی قطعات آسیبدیده را تسهیل میکند.

کاربرد سیستم زودبست در صنایع مختلف
صنایع نفت، گاز و پتروشیمی
در پالایشگاهها و مجتمعهای پتروشیمی، دسترسی به تجهیزات مرتفع، خطوط لوله، مخازن و سازههای فلزی برای انجام عملیات نصب، بازرسی، تعمیر و نگهداری ضروری است.
سیستمهای دسترسی مدولار، در صورت طراحی مناسب، میتوانند برای فعالیتهایی مانند تعمیرات دورهای، رنگآمیزی صنعتی، عایقکاری و نصب تجهیزات مورد استفاده قرار گیرند.
نیروگاهها و تأسیسات صنعتی
در نیروگاهها، دسترسی به بویلرها، تجهیزات مکانیکی، سازههای نگهدارنده و تأسیسات مرتفع از نیازهای متداول در عملیات تعمیر و نگهداری است.
استفاده از سیستمهای دسترسی موقت با آرایش مهندسیشده میتواند اجرای این فعالیتها را تسهیل کند.
صنایع فولاد و معادن
کارخانههای فولاد، واحدهای فرآوری مواد معدنی و سایر صنایع سنگین، دارای تجهیزات و سازههای مرتفع متعددی هستند.
سکوهای دسترسی موقت برای انجام عملیات بازرسی، نصب، تعمیر و نگهداری این تجهیزات کاربرد دارند.
پروژههای ساختمانی و عمرانی
در ساختمانسازی و پروژههای عمرانی، سیستمهای دسترسی به ارتفاع برای اجرای عملیات نما، نصب تأسیسات، تعمیرات و سایر فعالیتهای اجرایی مورد استفاده قرار میگیرند.
انتخاب آرایش مناسب این سیستمها باید با توجه به شرایط پروژه، بارهای وارد بر سکو و الزامات فنی و ایمنی انجام شود.
اهمیت مهندسی و ایمنی در سیستمهای دسترسی به ارتفاع
ایمنی یک سیستم دسترسی صرفاً به کیفیت ساخت قطعات محدود نمیشود. حتی تجهیزات باکیفیت نیز در صورت طراحی نامناسب یا نصب غیراصولی میتوانند خطرآفرین باشند.
مهمترین الزامات مهندسی و ایمنی در طراحی و اجرای این سیستمها عبارتاند از:
- محاسبه ظرفیت باربری و کنترل پایداری سازه
- بررسی بارهای قائم و جانبی و شرایط بهرهبرداری
- طراحی مناسب مهاربندی و اتصالات
- کنترل ظرفیت باربری سطح اتکا و پایهها
- پیشبینی نردههای محافظ، پاخور و مسیرهای دسترسی ایمن
- تدوین دستورالعملهای مونتاژ، بهرهبرداری و برچیدن
- بازرسی تجهیزات و سازه توسط افراد واجد صلاحیت

در طراحی و ارزیابی سیستمهای داربست و دسترسی موقت میتوان، متناسب با نوع سیستم و الزامات پروژه، از مراجع فنی مرتبط مانند استانداردهای EN 12810 و EN 12811 و سایر استانداردها و مقررات قابلاعمال استفاده کرد.
تحقیق و توسعه؛ پشتوانه تولید سیستم زودبست
یکی از ویژگیهای شاخص پروژه زودبست، شکلگیری آن در واحد تحقیق و توسعه گروه صنعتی تسکو است.
فرایند توسعه این محصول طی حدود پنج سال و با هدف پاسخگویی به نیازهای اجرایی پروژههای صنعتی و عمرانی دنبال شده و در نهایت به مرحله تولید انبوه رسیده است.
توسعه یک سیستم دسترسی صنعتی مستلزم توجه همزمان به طراحی سازهای، مهندسی اتصالات، قابلیت ساخت، سهولت مونتاژ و کنترل کیفیت است.
این رویکرد نشاندهنده اهمیت تبدیل دانش فنی و تجربه تولیدی به محصولات کاربردی در گروه صنعتی تسکو است.